Aluminiowe szablony frezarskie R10–R50 ułatwiają zaokrąglanie narożników

Dwa aluminiowe szablony obrabiane CNC obejmują osiem promieni zaokrąglenia narożników: R10, R15, R20, R25, R30, R35, R40 i R50. Można ich używać z frezarką ręczną lub stołem frezarskim, gdy trzeba wykonać takie same łuki na kilku narożnikach płyty.

Zamiast odrysowywać łuk, a następnie szlifować go ręcznie, można za pomocą szablonu poprowadzić frez kopiujący wzdłuż wybranego kształtu. Wynik zależy od prawidłowego ustawienia i zamocowania, ale przy powtarzalnej pracy przyrząd może znacznie ułatwić wykończenie narożników.

Co oznaczają promienie R10–R50?

Litera R oznacza promień łuku. R10 pozwala wykonać narożnik o promieniu 10 mm, a R50 – większe zaokrąglenie o promieniu 50 mm. Pomiędzy nimi dostępne są R15, R20, R25, R30, R35 i R40.

Szablon zmienia kształt narożnika w obrysie płyty. To nie to samo co frez zaokrąglający typu *round-over*, który zaokrągla ostrą krawędź na grubości materiału.

Zakres R10–R50 przydaje się na przykład przy półkach, mniejszych blatach i szafkach. W przypadku dużego stolika kawowego lub mebli z mocno zaokrąglonymi narożnikami nawet R50 może być za mały.

Dwie płytki, osiem promieni

Zestaw składa się z dwóch aluminiowych płytek, z których każda ma cztery różne narożniki. Osiem promieni zajmuje dzięki temu mniej miejsca niż osiem oddzielnych szablonów. Typowa mniejsza płytka ma wymiary około 85 × 85 mm, a większa około 130 × 130 mm.

Krawędź prowadząca szablonu jest podczas pracy z frezem z łożyskiem obciążana mechanicznie. Aluminium zapewnia sztywną powierzchnię prowadzącą, ale samo oznaczenie CNC nie gwarantuje dokładności konkretnego zestawu. Przed użyciem warto sprawdzić gładkość krawędzi i symetrię promieni.

Jak działają ograniczniki i frez kopiujący?

Regulowane bloki lub ograniczniki opierają się o dwa boki płyty i pomagają powtarzalnie ustawić szablon względem jej narożnika. Dzięki temu nie trzeba za każdym razem ponownie wyznaczać położenia łuku. Przed frezowaniem należy jednak mocno zamocować zarówno szablon, jak i obrabiany element – same ograniczniki nie wystarczą.

W przypadku frezu kopiującego z łożyskiem łożysko opiera się o aluminiową krawędź prowadzącą, a ostrze przenosi jej kształt na drewno. Wysokość trzeba ustawić tak, aby po szablonie poruszało się łożysko, a nie ostrze. Kontakt ostrza z aluminium może uszkodzić zarówno szablon, jak i narzędzie.

Jak zaokrąglić narożnik?

Jeśli z prostokątnego narożnika trzeba usunąć dużo materiału, nie należy robić tego jednym przejściem frezu. Praktyczny sposób pracy:

• Wybierz promień i ustaw szablon za pomocą ograniczników.
• Wstępnie odetnij nadmiar narożnika wyrzynarką lub piłą taśmową, pozostawiając około 1–3 mm naddatku na wykończenie.
• Mocno zamocuj obrabiany element i szablon, a następnie sprawdź ustawienie łożyska oraz ostrza.
• Wykończ łuk frezem, w razie potrzeby zbierając materiał w kilku mniejszych przejściach.

Wstępne odcięcie zmniejsza ilość materiału, którą musi zebrać frez, a tym samym obciążenie narzędzia i ryzyko wyrwania drewna. Przy wyjściu frezu z materiału drewno może odprysnąć, zwłaszcza podczas pracy pod włos, dlatego warto najpierw wypróbować sposób prowadzenia na odpadzie.

Podczas frezowania zachowuj standardowy kierunek posuwu zgodny z instrukcją frezarki lub stołu. Nie stosuj frezowania współbieżnego tylko po to, by uzyskać gładszą powierzchnię. Niewłaściwy posuw lub zbyt duży zbiór materiału może spowodować odrzut albo utratę kontroli nad obrabianym elementem.

Frezarka ręczna czy stół frezarski?

Frezarka ręczna jest praktyczna przy dużym elemencie, który trudno przesuwać. Stół frezarski może być wygodniejszy przy mniejszych elementach, ponieważ użytkownik przesuwa materiał zamiast maszyny. W obu przypadkach szablon musi być solidnie zamocowany.

Przy stole używaj osłon i prowadź obrabiany element w odpowiedni sposób, zgodnie z instrukcją producenta. Trzymaj ręce poza zasięgiem frezu; małych elementów nie prowadź palcami blisko narzędzia, lecz użyj odpowiedniego przyrządu. Przed regulacją lub wymianą frezu odłącz maszynę od zasilania. Również podczas pracy z szablonem konieczna jest ochrona oczu i słuchu.

Kiedy zestaw się przydaje?

Największą korzyść daje przy powtarzalnej pracy: pomaga wykonać taki sam promień na czterech narożnikach płyty lub na kilku elementach meblowych. Przy ręcznym odrysowywaniu i szlifowaniu poszczególne narożniki mogą się różnić; sztywny szablon ułatwia uzyskanie powtarzalnego wyniku.

Przy jednym projekcie narożnik można wykonać także ręcznie. Stolarzowi, który regularnie wykonuje półki, blaty lub szafki i ma już frezarkę z odpowiednim frezem kopiującym, zestaw może jednak zaoszczędzić czas i ograniczyć szlifowanie.