iMAX B6 80 W / 6 A: co potrafi ładowarka RC i na co uważać przy klonach

iMAX B6 w wersji 80 W / 6 A to ładowarka RC przeznaczona także do ładowania z balansowaniem wieloogniwowych akumulatorów litowych. Oferta obejmuje zewnętrzny zasilacz i podaje obsługę akumulatorów LiPo, Li-ion, LiFe, LiHV, NiMH, NiCd i Pb.

Nazwa iMAX B6 jest jednak używana zarówno w odniesieniu do oryginalnych produktów SkyRC, jak i wielu klonów. Ich parametry, kalibracja i zabezpieczenia nie muszą być takie same. Dlatego w konkretnym egzemplarzu warto sprawdzić dostępne programy, wymagania dotyczące zasilania i poprawność pomiaru napięcia.

Dlaczego tryb balance jest ważny

W przypadku wieloogniwowego akumulatora LiPo nie wystarczy kontrolować tylko napięcia całkowitego. Na przykład w pakiecie 3S poszczególne ogniwa mogą mieć różne napięcia, choć ich suma wygląda prawidłowo. Bez kontroli ogniw jedno z nich mogłoby osiągnąć zbyt wysokie napięcie wcześniej niż pozostałe.

Tryb balance monitoruje ogniwa przez złącze balansera JST-XH i stara się wyrównać ich napięcia. Podczas takiego ładowania podłącza się zarówno główny przewód prądowy, jak i złącze balansera: pierwszy przewodzi prąd ładowania, a drugie umożliwia kontrolę poszczególnych ogniw.

Konstrukcja B6 obsługuje pakiety litowe do 6S. Przed podłączeniem sprawdź jednak możliwości konkretnej wersji i prawidłowy sposób podłączenia w jej instrukcji.

Co oznacza limit 80 W i 6 A

Ładowarkę ograniczają zarówno maksymalny prąd, jak i maksymalna moc. Przy niższym napięciu może ona osiągnąć 6 A, natomiast przy wyższym ograniczeniem będzie wcześniej moc 80 W.

Dla pakietu LiPo 6S o napięciu 25,2 V teoretyczny limit wynosi:

80 W / 25,2 V ≈ 3,17 A

Przy tym napięciu ładowarka nie może więc dostarczać 6 A. Rzeczywisty prąd może być niższy także ze względu na straty lub ograniczenia zasilania. Ponadto w końcowej fazie stałego napięcia, oznaczanej jako CV, prąd stopniowo maleje. Sama wartość 6 A nie mówi zatem, jakim prądem akumulator będzie ładowany przez cały cykl.

Znaczenie zewnętrznego zasilacza

Oferowana wersja jest dostarczana z zewnętrznym zasilaczem. Różne zestawy B6 korzystają, zależnie od wersji, z zasilania o napięciu około 12–15 V. Przed podłączeniem sprawdź wymagane napięcie wejściowe oraz parametry konkretnej ładowarki i zasilacza.

Jeśli zasilacz nie może dostarczyć wystarczającej mocy, ładowarka nie osiągnie pełnych 80 W na wyjściu. Przy ocenie wydajności nie wystarczy więc patrzeć na wartość podaną na obudowie: znaczenie mają również zasilacz i straty przy przetwarzaniu energii.

Właściwy program dla każdego typu akumulatora

LiPo, Li-ion, LiFe i LiHV wymagają różnych parametrów ładowania, w tym napięcia końcowego. Nie wystarczy wybrać „podobnego” programu. Wybierz typ i liczbę ogniw zgodnie z oznaczeniem akumulatora, a przed rozpoczęciem sprawdź, czy odpowiadają one ustawieniom i informacjom na wyświetlaczu. Jeśli dane się nie zgadzają, nie rozpoczynaj ładowania.

Obsługa poszczególnych typów akumulatorów może różnić się między wersjami i klonami. Jeśli konkretny egzemplarz nie oferuje właściwego programu, nie ładuj akumulatora w innym trybie.

NiMH i NiCd wymagają innego sposobu zakończenia ładowania niż ogniwa litowe. Ładowarka monitoruje w ich przypadku delta-peak i inne parametry, dlatego również tutaj ważny jest wybór właściwego typu akumulatora.

Program Pb jest przeznaczony do akumulatorów ołowiowych. Może przydać się przy mniejszych akumulatorach, ale limit 80 W i 6 A nie czyni z B6 automatycznie idealnej ładowarki do dużego akumulatora samochodowego.

Storage i fast charge

Tryb storage doprowadza LiPo do poziomu odpowiedniego do przechowywania. Przydaje się, gdy nie planujesz wkrótce używać pakietu i nie chcesz pozostawiać go przez długi czas w stanie pełnego naładowania.

Fast charge skraca końcową fazę CV. Ładowanie może więc zakończyć się wcześniej, ale akumulator nie musi być naładowany równie w pełni jak przy standardowym ładowaniu z balansowaniem. Przy zwykłym użytkowaniu wieloogniwowego LiPo tryb balance jest bardziej zachowawczym wyborem.

Jaki prąd ładowania ustawić

Wartość 1C odpowiada prądowi liczbowo równemu pojemności akumulatora wyrażonej w amperogodzinach:

• dla 5000 mAh 1C wynosi 5 A,
• dla 2200 mAh 1C wynosi 2,2 A.

Nie oznacza to jednak, że 1C jest bezpieczne dla każdego pakietu. Przestrzegaj maksymalnego prądu ładowania i wskazówek producenta konkretnego akumulatora; dopuszczalna wartość może być niższa. Wyższy prąd może skrócić ładowanie, ale może też bardziej obciążać akumulator.

Klony i kontrola pomiaru

W klonach mogą różnić się jakość wykonania, kalibracja, zabezpieczenia i osiągalna moc. Przed regularnym użytkowaniem warto porównać napięcia ogniw wskazywane przez ładowarkę z pomiarem dobrej jakości multimetrem. Kontrolę najlepiej przeprowadzić jeszcze przed pełnym naładowaniem, nie czekając do końca cyklu.

• Zapisz napięcia poszczególnych ogniw wyświetlane przez ładowarkę.
• Zakończ ładowanie i odłącz akumulator.
• Prawidłowo ustawionym multimetrem zmierz napięcie poszczególnych ogniw przez złącze balansera i porównaj wartości z zapisanymi wskazaniami.

Pomiar wykonuj tylko wtedy, gdy potrafisz bezpiecznie posługiwać się multimetrem i znasz układ styków złącza. Nie zwieraj końcówkami pomiarowymi sąsiednich styków; jeśli nie masz pewności, powierz kontrolę doświadczonemu specjaliście. Drobne różnice mogą wynikać także z dokładności mierników i odstępu czasu między pomiarami.

Jeśli na przykład ładowarka wskazuje 4,20 V, a sprawdzony pomiar ogniwa wynosi 4,26 V, nie używaj ładowarki do czasu wyjaśnienia przyczyny. W przypadku LiPo znaczenie mają również różnice rzędu kilkudziesięciu miliwoltów.

Bezpieczeństwo podczas ładowania LiPo

LiPo ładuj pod nadzorem, w odpowiednim, niepalnym miejscu i zgodnie z instrukcjami producenta akumulatora oraz ładowarki. Przed rozpoczęciem sprawdź typ akumulatora, liczbę ogniw, prąd i podłączenie obu przewodów. Przerwij ładowanie, jeśli pojawi się nietypowe nagrzewanie lub inny problem.

Nie próbuj ratować przez ładowanie spuchniętego ani uszkodzonego mechanicznie akumulatora LiPo.

Dla kogo iMAX B6 ma sens

B6 to uniwersalna opcja dla użytkownika RC, który potrzebuje obsługiwać różne typy akumulatorów, a przy wieloogniwowych pakietach litowych korzystać z trybu balance lub storage. Moc 80 W ogranicza jednak prąd, szczególnie przy wyższym napięciu, a przydatność konkretnego egzemplarza zależy również od zasilacza i jakości wykonania.

Przed zakupem lub regularnym użytkowaniem sprawdź więc funkcje danej wersji, a po zakupie skontroluj pomiar napięcia. Przy LiPo dokładność jest ważniejsza niż sam napis „80 W” na opakowaniu.